Sveta arhijerejska liturgija u čast prebilovačkih mučenika

Foto: Agencije

Liturgiju su služili mitropolit dabrobosanski Hrizostom, episkop južnoamerički i administrator zagrebačko-ljubljanski Kirilo, episkop dioklijski Pajsije i mitropolit zahumsko-hercegovački Dimitrije, u prisustvu brojnih vjernika iz Hercegovine i drugih krajeva.

Prebilovci su jedno od najvećih stratišta srpskog naroda u Drugom svjetskom ratu. Između 6. i 11. avgusta 1941. godine ustaške jedinice NDH pod komandom Ivana Jovanovića Crnog ubile su 830 stanovnika sela – uglavnom žena, djece i staraca. Većina je živa bačena u jamu Golubinku kod Šurmanaca, dok je u pogromu ugašeno 57 porodica bez ijednog preživjelog člana.

Posmrtni ostaci više od 4.000 Srba izvađeni su 1990. i 1991. godine iz 13 kraških jama u Hercegovini i sahranjeni u spomen-kosturnicu u Prebilovcima. Međutim, tokom rata 1992. godine pripadnici HOS-a i HVO-a minirali su Spomen-hram sa kriptom, oskrnavivši mošti žrtava.

Nakon povratka stanovništva poslije 2000. godine, preostali dijelovi moštiju ponovo su položeni u kriptu novog Hrama Hristovog vaskrsenja, osveštanog 2015. godine. Iste godine Srpska pravoslavna crkva kanonizovala je prebilovačke i sve hercegovačke mučenike, a njihov praznik se obilježava 6. avgusta.

Hram je izgrađen po uzoru na Crkvu Hristovog groba u Jerusalimu, kao simbol vaskrsenja i pobjede života nad smrću. Prebilovci danas predstavljaju mjesto molitve, sjećanja i opomene, a japanski list „Asahi Šimbun“ uvrstio ih je među mjesta najvećih stradanja u 20. vijeku.