Stari grad je srce Trebinja - ima li išta od hendeka?

Foto: Printscreen

"Trebinjski Stari grad je nastao kao potreba Turaka da organizuju svoje posjede u Hercegovini uslijed velikih promjena (Padom Novog i Risna u Mletačke ruke) nastalih u doba ratova sa Svetom ligom (1683-1699)“, stoji na zvaničnoj stranici trebinjske Turističke organizacije.

Ovaj grad je tada sagrađen na desnoj obali rijeke Trebišnjice iznad najdubljeg mjesta u rijeci, tzv. Ban-vira, koji nosi naziv po legendi o banu koji se utopio u viru. 

"Najveće zasluge za razvoj grada kao tvrđave nosi Osman-paša, osnivač porodice Resulbegović. On, 1714. godine započinje radove na gradu koje nakratko prekida rat sa Venecijom. Dovodi majstore iz Dubrovnika, a radnu snagu iz okolnih mjesta. Naredne godine oko grada je iskopan hendek (kanal) koji je povezan sa Trebišnjicom. Za njegovo vrijeme sagrađene su “Sultan-Ahmedova” i “Osman-pašina” džamija, te “sahat-kula” koja i danas uspješno prkosi zubu vremena“, istorijat je trebinjskog Starog grada koji stoji na sajtu „gotrebinje.com“.

Tamo još stoji da je Stari grad “Kastel” u početku imao oblik trougla koji je vremenom zaobljen, a konačnu fizionomiju sa kulama, hendekom i bedemima dobio je u prve četiri decenije XVIII vijeka.

"Pred ulaznom kapijom (današnji tunel) na zidinama se nalazio pokretni most koji je vodio preko kanala, kasnije zatrpanog zbog opasnosti od epidemije zarazne bolesti na savjet dr Levija (1932. godine)“, rekli su za naš portal iz TO Trebinje.

Danas je ovo jedna od važnijih turističkih atrakcija Trebinja, zajedno sa Muzejom Hercegovine i Osman-pašinom džamijom koji se nalaze unutar Starog grada. Postoje projekti za rekonstrukciju kanala koji bi ponovo opasao zidine Kastela. 

Pored popločavanja ulica, Grad Trebinje još odavno planira da, rekonstrukcijom i uređenjem kanala oko zidina, vrati nekadašnji ambijentalni izgled Starom Gradu. Najbolje projektno rješenje vraćanja vodenog kanala ili hendeka oko zidina Starog Grada i dalje se čeka. Prioritet će, kazivali su, biti istorijski podaci o načinu izgradnje starog kanala, koji je zatrpan u vrijeme austro-ugarske vlasti i arheološka istraživanja.

Vlada Srbije je za ovaj projekat bila obezbijedila četiri miliona maraka do sada je završen veći dio popločanja, ali od kanala još nema ništa. 

S obzirom na to da je riječ o starom dijelu i simbolu Trebinja, koji potiče iz ranog srednjeg vijeka sa ovim projektom grad bi dobio dodatni turistički izgled. Stari kanal, čiji su ostaci vidljivi, bio bi povezan na tok rijeke Trebišnjice. Realizacija projekta zahtijevala bi izmjenu režima saobraćaja i infrastrukture.