Zašto smo depresivni tokom praznika

Foto: Pixabay

Prema riječima psihologa, Maje Kovačević gubitak člana porodice ili prijatelja, konflikti u porodici, razdvojenost od onih koje volimo mogu dovesti do toga da se period praznika čini posebno usamljenim.

„Preopterećenost finansijskim sredstvima i pojačano trošenje na poklone, putovanja, hranu tokom praznika može izazvati stres kod mnogih osoba. Zatim, prekomjerna komercijalizacija praznika može stvoriti očekivanje da ljudi treba da osjećaju neprestanu radost i praznično raspoloženje, što može izazvati dodatni pritisak“, kazala je za Centralni portal psiholog Maja Kovačević.

Simptomi praznične depresije

Praznična depresija se može preklapati sa tipičnim simptomima depresije. Međutim, ovi simptomi su posebno izraženi tokom zimskih mjeseci odnosno u periodu božićnih i novogodišnjih praznika i postepeno nestaju nakon praznika. Mada, moguć je doživljaj tuge i depresije i nakon praznika tokom januara. Poznat je fenomen najnesretnijeg dana u godini - radi se o pretposljednjem januarskom ponedjeljku, nazvanom simbolično "blue monday".

Karakteristični znaci praznične depresije su povećana tuga ili apatija koje traju duže od dvije sedmice, zatim osjećaj uznemirenosti i frustracija u međuljudskim odnosima što dovodi do socijalne distance. Često su tu i promjene raspoloženja, osjećaj bezvoljnosti i pretjerane krivice, zatim problemi sa spavanjem i problemi u ishrani (prejedanje i prekomijerna konzumacija alkohola). Pored toga, osoba može izgubiti interesovanje za aktivnosti u kojima je ranije uživala, a mogu se javiti i fizičke tegobe (glavobolja i bolovi u stomaku).

Takođe, važno je napomenuti da ukoliko osoba primijeti da se navedeni simptomi javljaju svaki dan, duži vremenski period, ili ometaju osobu u svakodnevnom funkcionisanju bilo bi dobro da se obrati stručnoj osobi za pomoć i podršku. To može da bude psiholog, psihijatar ili psihoterapeut. Pored toga, na području BiH postoji savjetodavna linija „Plavi telefon“ koja pruža besplatnu psihološku pomoć i podršku, gdje građani mogu da se obrate da razgovaraju o poteškoćama s kojima se suočavaju. Mogu pozvati besplatan broj telefona 080 05 03 50 ili pisati putem četa na sajtu plavitelefon.ba  - istakla je psiholog Kovačević.

Dodala je da je kod svake osobe, bez obzira na pol i uzrast, mogu da se jave simptomi praznične depresije, čak i kod onih osoba kod kojih se nisu javljali simptomi depresija ili nemaju dijagnozu.

„Društvene mreže mogu biti odličan način da ostanemo povezani s prijateljima i porodicom, ali isto mogu dovesti i do straha od propuštanja i poređenja sa drugima. Ovaj osjećaj može biti intenzivan tokom praznika kada se čini da svi objavljuju aktivnosti koje rade, događajima i putovanjima na koje idu, o poklonima koje dobijaju, savršenim prazničnim dekoracijama stana/kuće“, rekla je psiholog Kovačević.

Istakla je da pored toga što osoba može da osjeća psihološku bol ili patnju, može doći i do smanjenja kvaliteta njenog života, do narušavanja porodičnih i društvenih odnosa, a ukoliko se na vrijeme ne potraži stručna pomoć i podrška i do razvoja mentalnog poremećaja.

„Ukoliko se osoba osjeća depresivno tokom praznika može da isplanira neke aktivnosti koje je čine srećnom. To može da bude gledanje filmova, igranje društvenih igara ili video igrica, ukrašavanje sobe za praznike, čitanje knjiga ili bilo šta drugo što joj inače pomaže da se opusti i osjeti prijatno“, navela je psiholog Kovačević.

Prema njenim riječima, ne postoje sigurni načini da se spriječi depresija s obzirom na to da na depresiju utiču različiti vanjski i biološki faktori.

„Veoma je važno da osoba prati bilo kakve promjene u svom ponašanju, pogotovo u situacijama kada doživi određena stresna ili traumatična iskustva, da se edukuje o simptomima koji mogu da ukazuju na depresiju i da u skladu s tim reaguju i da se obrate za stručnu pomoći i podršku“, dodala je psiholog Kovačević.

Naša sagovornica Valerija G. ističe da je vrijeme novogodišnjih i božićnih praznika uvijek podsjeća na gubitak dragih osoba.

„Kada god se primiče januar i dolaze praznici, osjećam ogromnu prazninu i tugu zbog gubitka voljenih osoba. Posebno se taj osjećaj rađa pred Srpsku Novu godinu, jer sam tada izgubila jako dobrog prijatelja čiji prerani odlazak još nisam preboljela. Ali, ipak praznici su tu da nas podsjete na uspomene i ljepše dane koji dolaze“, kazala je Valerija. 

Kažu da poslije kiše dolazi sunce, a kad prođe najduži mjesec u godini (januar) već iza ćoška smješka se proljeće.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Vanja Gajić