CG: Pred Evropom antifašisti, kod kuće ukidaju nasljeđe 13. jula

Foto: Agencije

Crna Gora 13. jul obilježava kao Dan državnosti, kada je na Berlinskom kongresu 1878. međunarodno priznata, ali i kao Dan ustanka 1941. godine, kada je počeo masovni narodni otpor protiv fašističke okupacije.

Sagovornici podgoričkog Dana upozoravaju da se u savremenom crnogorskom društvu, uprkos deklarativnom antifašizmu, sve češće ukidaju simboli Narodnooslobodilačke borbe, dok se istovremeno političari pred evropskim zvaničnicima predstavljaju kao čuvari antifašističkih vrijednosti. 

Pepić: Pred Evropom antifašisti, kod kuće ukidaju simbole

Istoričar Dževdet Pepić kaže da oko 13. jula 1878. postoji određeni društveni konsenzus, dok je 13. jul 1941. i dalje predmet kontroverzi.

„Mislim da nam 13. jul više dođe kao neka vrsta slikanja. Puno je priče o antifašizmu, a veoma često imamo jake fašističke narative“, ocjenjuje Pepić.

Navodi da političari u Crnoj Gori često imaju „dvostruki nastup“ – pred Evropom se predstavljaju kao antifašisti, dok u lokalnim sredinama ukidaju simbole antifašističke borbe.

„Uzmimo slučaj Tuzi, gdje živim. Političari se pred međunarodnim zvaničnicima diče antifašizmom, a kod kuće se ukidaju simboli antifašizma“, kaže Pepić. 

Radojević: Borba protiv revizionizma najvažniji zadatak

Predsjednik Saveza organizacija boraca NOR-a Radojica Radojević poručuje da je 13. jul 1941. bio znak da Crna Gora „kreće putem slobode, zajedno sa narodima Evrope“.

Naglašava da je danas ključni zadatak antifašista borba protiv istorijskog revizionizma i povratka neonacizma.

„Tekovine NOB-a ne smiju se dovoditi u pitanje. Moramo više raditi na edukaciji mladih o antifašističkom pokretu i ulozi Crne Gore“, kaže Radojević.

Zalaže se za zakonsku zaštitu naziva ulica, škola i ustanova koje nose imena heroja i revolucionara. 

Istorijski kontekst ustanka

Prve ustaničke puške 13. jula 1941. odjeknule su u Virpazaru, na Košćelama, u Mišićima, Brajićima i na Čevu. Ustanak se brzo proširio, a Crna Gora je u nekoliko dana gotovo u potpunosti oslobođena zahvaljujući podvigu oko 32.000 boraca.