Samit koji je promijenio sliku o Srpskoj: Banjaluka domaćin svjetskih ekonomskih i bezbjednosnih tema

Foto: Agencije

Više od 100 učesnika iz preko 20 zemalja okupilo se u Republici Srpskoj kako bi razgovarali o globalnim izazovima, novim geopolitičkim odnosima, ekonomskim tokovima i budućnosti međunarodne saradnje, što ovaj skup svrstava među najznačajnije međunarodne događaje održane u Srpskoj posljednjih godina.

Posebnu težinu Samitu daje činjenica da je organizator događaja američki Gold institut za međunarodnu strategiju, kao i prisustvo brojnih međunarodnih zvaničnika, eksperata, privrednika i ljudi iz bezbjednosnog sektora. Među njima je bio i američki general Majkl Flin, bivši savjetnik predsjednika SAD Donalda Trampa za nacionalnu bezbjednost, čiji dolazak u Banjaluku predstavlja snažnu političku i diplomatsku poruku.

Samit je, osim stručnih rasprava o bezbjednosti i ekonomiji, imao i važnu simboličku dimenziju – predstavljanje Republike Srpske kao prostora međunarodnog dijaloga i partnerstva. Upravo to su tokom cijelog dana naglašavali i domaći i strani učesnici, ističući da se Banjaluka danas ne posmatra kao mjesto o kojem drugi odlučuju, već kao mjesto sa kojim se razgovara.

Predsjednik Vlade Republike Srpske Savo Minić poručio je u završnom obraćanju „Put naprijed“ da Republika Srpska želi biti dio savremenih ekonomskih i bezbjednosnih procesa, naglasivši da u Srpsku već dolaze ozbiljne investicije iz Francuske, Njemačke i Italije, posebno kroz grinfild projekte vrijedne desetine miliona evra.

„Želimo da budemo dio svjetske ekonomije, svjetske bezbjednosti i međunarodnog poretka“, rekao je Minić, ukazujući na značaj geografskog položaja Republike Srpske, blizine Evropske unije i energetskih potencijala regiona.

Govoreći o promjenama na globalnoj sceni, Minić je ocijenio da se svijet kreće od unipolarnog ka multipolarnom sistemu, što zahtijeva novo međunarodno pravo i drugačije međunarodne odnose zasnovane na dogovoru i međusobnom uvažavanju. Posebno je naglasio potrebu poštovanja Dejtonskog mirovnog sporazuma, poručivši da Republika Srpska želi partnerski odnos sa međunarodnim faktorima i stabilnost zasnovanu na dijalogu.

Srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović istakla je da činjenica da je više od stotinu učesnika iz preko 20 zemalja došlo u Banjaluku potvrđuje značaj i kredibilitet ovog događaja.

„Ponosni smo što je Republika Srpska domaćin prvog Evropskog samita o ekonomiji i bezbjednosti“, poručila je Cvijanovićeva, dodajući da Samit i otvaranje regionalne kancelarije Gold instituta u Banjaluci predstavljaju početak dugoročnog partnerstva i novu fazu odnosa Republike Srpske i SAD.

Ona je naglasila da Republika Srpska podržava politiku dijaloga, institucionalnog dogovora i vraćanja političkih procesa domaćim demokratski izabranim institucijama, ocjenjujući da je novi pristup američke administracije prema BiH izbalansiraniji i zasnovan na kompromisu, a ne na nametanjima.

Vršilac dužnosti direktora Kancelarije za međunarodnu saradnju Republike Srpske Ana Trišić-Babić istakla je da sama imena učesnika govore koliko se promijenila međunarodna percepcija Republike Srpske.

„Banjaluka je danas okupila generala Majkla Flina, Laru Logan, DŽordža Papadopulosa, evropske parlamentarce, bezbjednosne stručnjake i ljude iz političkog i poslovnog života SAD i Evrope. To govori da Republika Srpska više nije mjesto o kojem drugi odlučuju, nego mjesto s kojim se razgovara“, poručila je Trišić-Babićeva.

Tokom Samita održani su brojni paneli i diskusije o razvoju evropske i transatlantske bezbjednosne arhitekture, regionalnoj integraciji, investicionim mogućnostima Balkana, kao i ulozi demokratskih institucija u očuvanju političke stabilnosti i ekonomskog razvoja.

Zapaženo izlaganje imao je i profesor Glen Dizen, koji je govorio o promjeni globalnog poretka, rastu multipolarnog svijeta i potrebi da Evropa i SAD redefinišu svoje ekonomske i političke odnose sa ostatkom svijeta. On je ocijenio da male države upravo u novim globalnim okolnostima mogu pronaći prostor za jačanje vlastitih ekonomskih interesa i međunarodnog položaja.

Predsjedavajući Gold instituta Eli Gold poručio je da je Samit u Banjaluci tek prvi korak ka jačanju odnosa između SAD, Republike Srpske i regiona, naglašavajući da stabilni ekonomski odnosi istovremeno znače i veću bezbjednost.

„Kada gradite ekonomske odnose i međusobno razumijevanje, tada gradite i stabilnost“, rekao je Gold.

General Majkl Flin posebno je govorio o značaju liderstva, slobode i političke hrabrosti, poručivši da ozbiljan razvoj nije moguć bez ljudi spremnih da preuzmu odgovornost i konkretne poteze.

Za Republiku Srpsku ovaj Samit ima višestruki značaj. Osim što je Banjaluka prvi put bila domaćin jednog ovakvog međunarodnog skupa pod pokroviteljstvom američkog instituta, događaj je pokazao da Srpska ima kapacitet da organizuje ozbiljne međunarodne konferencije i bude dio važnih političkih, ekonomskih i bezbjednosnih razgovora.

U vremenu dubokih geopolitičkih promjena i novih globalnih savezništava, činjenica da se upravo u Banjaluci razgovaralo o budućnosti Evrope, bezbjednosti i ekonomije predstavlja snažan signal da Republika Srpska nastoji da svoje mjesto traži za pregovaračkim stolom, kroz dijalog, partnerstva i međunarodnu saradnju.