Otkriveno porijeklo Albanaca i riješeno jedno od najspornijih istorijskih pitanja

Foto: Agencije

Istraživanje objavljeno u časopisu Nature Human Behaviour pokazuje da današnji Albanci potiču od male populacije predaka. Ta populacija živela je na području današnje Albanije još između 800. i 900. godine nove ere, vekovima pre nego što su se Albanci pojavili u pisanim izvorima, a genetski je povezana sa mnogim današnjim Albancima.

Leonidas Romanos Davranoglu sa Univerziteta u Oksfordu predvodio je tim koji su činili Alban Lauka, Aris Aristodemou, Zoltan Maroti, Đerđ Bojadži, Ardian Muhaj, Ilia Mikerezi, David Vesolovski, Brajan D. Džozef i Aleksandros Iraklides. Istraživači su analizirali više od 6.000 drevnih genoma iz cele zapadne Evroazije, zajedno sa 74 novoprikupljena DNK uzorka etničkih Albanaca, obuhvatajući sve glavne dijalekatske grupe.

Poreklo Albanaca i Ilira

Istraživači su poreklo Albanaca povezali sa populacijama zapadnog Balkana iz bronzanog i gvozdenog doba, koje se istorijski dovode u vezu sa Ilirima. Ranosrednjovekovni Albanci sačuvali su približno između 68 i 84 odsto tog drevnog porekla.

To se dešavalo čak i dok su okolne populacije apsorbovale velike genetske uticaje istočnoevropskih i anadolskih migranata tokom perioda seobe naroda.

Šta studija kaže o narodima Srbije, Crne Gore i Hrvatske
Populacije u Hrvatskoj, Crnoj Gori i Srbiji apsorbovale su između 40 i 86 odsto istočnoevropskog porekla tokom ovog perioda, navodi se u naučnoj studiji objavljenoj u magazinu "Nature". Albanski preci, nasuprot tome, apsorbovali su znatno manje, u proseku između 10 i 20 odsto.

Najveće koncentracije pojavile su se duž albansko-crnogorske granice i na severoistoku Albanije, područjima sa najduže dokumentovanim albansko-slovenskim jezičkim kontaktom.

Značajno otkriće
Istraživači pretpostavljaju da se protoalbanska pradomovina prostirala kroz planinske oblasti severne Albanije, jugozapadnog Kosova i delova Severne Makedonije. Ta zona istorijski je bila mesto kontakta između „ilirskih“ i „dardanskih“ grupa, za koje se veruje da su obe doprinele albanskom poreklu.

Studija je donela i jedno posebno značajno otkriće. Tri osobe sa lokaliteta Barč u Albaniji, za koje se ranije smatralo da imaju centralnoazijsko poreklo, nose južnoazijsko poreklo koje odgovara Romima.

Istraživači su to identifikovali kao prvi drevni DNK dokaz o Romima u Evropi. Njihove genetske linije vode poreklo iz regiona Kavkaza.

Albanski genetski trag i zajednice prisutne u Grčkoj danas
Pored toga, jedna osoba pronađena na jezeru Rupkund u Indiji genetski je grupisana sa današnjim Grcima. Ta osoba delila je DNK segmente sa srednjovekovnim i savremenim Albancima. Istraživači smatraju da je možda poticala iz zajednica koje govore albanski jezik u Grčkoj.

Osnivačka albanska populacija brojala je između 8.000 i 11.000 ljudi, ali nije pokazivala znakove bliskog srodstva. Obe glavne dijalekatske grupe, Gegi na severu i Toske na jugu, delile su isto srednjovekovno poreklo uprkos vekovima jezičkih razlika.

Istraživači su upozorili da sam genetski kontinuitet ne može potvrditi i lingvistički kontinuitet. Naveli su da su potrebna dodatna istraživanja kako bi se u potpunosti objasnilo kako se razvijao albanski jezik.