Evropljani se masovno okreću protiv Amerike

Foto: Agencije

Pokušaj američkog predsjednika da preuzme Grenland snažno je okrenuo Evropljane protiv njegove zemlje, a velika većina u Danskoj, Francuskoj, Njemačkoj, Italiji, Španiji i Velikoj Britaniji izrazila je negativan stav, piše The Guardian.

Snažan porast negativnog mišljenja

Brojevi, koji se kreću od 62% u Francuskoj do čak 84% u Danskoj, čiji je Grenland samoupravna teritorija, označavaju dalji strmoglavi porast negativne percepcije SAD čak i u odnosu na novembar, kada se taj raspon kretao između 49% i 70%.

Istraživanje je takođe pokazalo da sve veći broj Evropljana više ne smatra SAD prijateljskom nacijom, pri čemu je u svih šest zemalja zabilježen pad broja ispitanika koji ga i dalje vide kao saveznika.

Ti podaci predstavljaju oštar pad od posljednje ankete u kojoj je YouGov postavio isto pitanje. Danska, gdje je negativno mišljenje o SAD najviše poraslo, zabilježila je i najveću promjenu na ovom polju: u julu 2023. godine, 80% Danaca izjavilo je da SAD smatra prijateljem ili saveznikom. Danas to misli manje od 26% njih.

Slaganje s Trampovim kritikama

Istraživanje je pokazalo da se Evropljani uglavnom slažu s dijagnozom Trampove administracije da se Evropa previše oslanjala na SAD u pitanjima odbrane (s tim se slaže 59-74% ispitanika), da je dopustila previše imigracije (52-63%) te da je bila previše neodlučna na svjetskoj sceni (45-62%).

Međutim, snažno se ne slažu s ponovljenim tvrdnjama SAD da su evropske vlade pretjerano restriktivne po pitanju slobode govora (samo 18-31% se slaže), a još manje ih dijeli Trampovo mišljenje da je EU bila nepoštena u trgovinskim odnosima sa SAD(10-17%).

Prioritet je evropska autonomija

Iako je nekoliko evropskih političkih vođa pozvalo EU da iskoristi svoju značajnu privrednu moć u odnosima sa SAD, istraživanje je pokazalo da većina ispitanika smatra kako su SAD ekonomski, diplomatski i vojno jače od Evrope.

Štaviše, između 63% i 78% ispitanika vjeruje da evropska odbrana i mir i dalje zavise od SAD, dok 49% do 64% smatra isto kada je riječ o prosperitetu kontinenta. Većina, očekivano, misli da bi prekid odnosa između EU i SAD bio loš za Evropu.

Uprkos tome, čini se da je spor u vezi sa Grenlandom usmjerio pažnju zapadnih Evropljana. Najraširenije mišljenje u svim zemljama (41-55%) jeste da evropska autonomija sada treba da ima prednost pred očuvanjem transatlantskog saveza.

Bez spremnosti na velike ustupke

Zapadni Evropljani takođe nisu spremni mnogo žrtvovati kako bi očuvali dobre odnose sa SAD. Jedina stvar koju su ispitanici u svim anketiranim zemljama rekli da bi bili voljni učiniti jeste smanjiti imigraciju – cilj koji većina ionako podržava.

Ispitanici u Velikoj Britaniji, Danskoj, Francuskoj i Njemačkoj – ali ne i u Španiji ili Italiji – takođe bi bili voljni povećati nacionalnu potrošnju na odbranu kako bi zadržali SAD na svojoj strani, dok su Danci i Britanci više nego spremni znatno povećati pomoć Ukrajini.

Međutim, Evropljani uopšteno nisu voljni ublažiti ograničenja govora mržnje, usvojiti međunarodnu trgovinsku politiku koju odobrava SAD, sklopiti trgovinske sporazume povoljnije za SAD nego za Evropu, pokriti troškove američkih oružanih snaga u Evropi ili raspustiti EU.

Budućnost odnosa i jačanje EU

Uprks upozorenjima evropskih čelnika da se “svijet trajno promijenio”, anketa sugeriše da mnogi Evropljani (od 39% u Njemačkoj do 57% u Danskoj) i dalje vjeruju da će se američka vanjska politika “vratiti u normalu” nakon što Tramp napusti političku scenu.

Ako ipak dođe do prekida transatlantskih odnosa, većina ispitanika (osim onih u Italiji) podržala je veću potrošnju na odbranu. Bili su podijeljeniji u vezi s povećanjem pomoći Ukrajini, a malo ih (20-31%) želi da Evropa uspostavi bliže odnose s drugim velikim silama.

S druge strane, postoji široka podrška, u slučaju pogoršanja odnosa EU i SAD, za veću političku integraciju u Evropi, dajući EU veća ovlaštenja i kapacitet za donošenje odluka. Između 46% i 63% ispitanika podržava takav smjer, što je znatno više od onih koji mu se protive, prenosi Index.