Danas Sveti Jovan Krstitetlj - Jovanjdan

Foto: SPC

Jovanjdan se slavi dan poslije Bogojavljenja i u srpskom narodu zauzima posebno mjesto. Sveti Jovan Krstitelj smatra se jednim od najznačajnijih svetaca, a ovaj praznik je i jedna od najčešćih krsnih slava kod Srba.

Sveti Jovan je, prema predanju, od Boga izmoljeno dijete, čije je rođenje najavio anđeo. Mladost je proveo kao isposnik u Jordanskoj pustinji, a u tridesetoj godini, po volji Božjoj, započeo je propovijedanje, okupljajući narod i pozivajući ga na pokajanje, post i molitvu.

Zbog izuzetne moralne čistote, Bog mu je dao dar da krštava ljude i oslobađa ih grijehova. Upravo on je prvi prepoznao Isusa Hrista i rekao:
„To je jagnje Božije koje uze na sebe grijehe svijeta.“

U Crkvi je poznat kao Jovan Preteča, jer je jedini prorok kome je dato da rukom pokaže Mesiju čiji je dolazak prorokovao. Njegovim djelovanjem započinje i hrišćanska propovijed.

Na ikonama se Sveti Jovan najčešće prikazuje sa krstastim štapom i svitkom na kojem piše:
„Pokajte se, jer je blizu Carstvo nebesko.“

Sveti Jovan je bio strog, pravedan i beskompromisan borac za javni moral. Javno je osudio cara Iroda Antipu zbog razvrata, zbog čega je, po nagovoru carice Irodijade i njene kćerke Salome, pogubljen odsijecanjem glave. Tom događaju posvećen je poseban praznik – Usjekovanje glave Svetog Jovana Krstitelja.

Prema zapisu Svetog jevanđeliste Luke, na današnji dan pokušano je prenošenje tijela svetitelja iz Sevastije u Antiohiju, ali je tada izmoljena samo njegova desna ruka – ona kojom je krstio Hrista. Ta svetinja danas se čuva u Cetinjskom manastiru.

U srpskom narodu Sveti Jovan se izuzetno poštuje. Smatra se zaštitnikom kumstva i pobratimstva, pa se prilikom njihovog sklapanja često pominje kao zavjet. Vjeruje se i da žene na Jovanjdan ne treba da diraju pletivo, jer je praznik posvećen duhovnom očišćenju.

Sveti Jovan Krstitelj ostaje simbol poštenja, pravdoljublja i istine, a njegovo ime i danas nose mnoga djeca u srpskom narodu.