U Francuskoj podnijet parlamentarni prijedlog za izlazak iz NATO-a

Foto: Agencije

Inicijativu je pokrenula potpredsjednica Narodne skupštine i poslanica ljevičarske stranke Nepokorena Francuska (LFI) Klemans Gete, prenosi „Berliner Cajtung“.

Rezolucija zahtijeva raskid sa zapadnim vojnim savezom i dolazi u trenutku rastuće sumnje u ulogu Sjedinjenih Američkih Država i ukupni pravac evropske bezbjednosne politike. U obrazloženju se navodi da sadašnji međunarodni poredak sve više ugrožava stratešku autonomiju evropskih država, a posebno Francuske.

Gete je ocijenila da politika Sjedinjenih Američkih Država, uključujući, kako navodi, „nezakonitu otmicu predsjednika Venecuele Nikolasa Madura“, prijetnje Grenlandu, sankcionisanje evropskih zvaničnika i nametanje trgovinskih sporazuma, pokazuje da Vašington Evropskoj uniji faktički dodjeljuje status vazalne strukture.

Prema njenim riječima, članstvo Francuske u NATO-u izlaže zemlju ozbiljnom strateškom riziku i može je uvući u sukobe koji nisu u skladu sa njenim nacionalnim interesima. U rezoluciji se upozorava da Pariz gubi slobodu odlučivanja u ključnim bezbjednosnim pitanjima, dok se odgovornost za moguće sukobe prebacuje na saveznike.

Gete smatra da bi izlazak iz NATO-a omogućio Francuskoj da povrati punu vojnu i diplomatsku nezavisnost, postane nesvrstana sila i, zahvaljujući sopstvenom nuklearnom odvraćanju, samostalno štiti svoju teritoriju i strateške interese.

Istovremeno, raskid sa savezom, kako se navodi, ne bi značio izolaciju Francuske. Naprotiv, Pariz bi mogao da ojača svoj međunarodni uticaj i preuzme aktivniju ulogu u promovisanju mirovnih inicijativa u okviru frankofonije, Ujedinjenih nacija, OEBS-a i drugih multilateralnih foruma.

Politički kontekst u Francuskoj dodatno ukazuje da ovakav potez više nije nezamisliv. Ljevičarski savez okupljen oko LFI trenutno ima najjaču pojedinačnu frakciju u Narodnoj skupštini, dok i desničarsko Nacionalno okupljanje, na čijem je čelu Marin Le Pen, već godinama otvoreno kritikuje NATO i američki uticaj u Evropi.

Sumnje u budućnost alijanse ranije je javno iznosio i predsjednik Francuske Emanuel Makron, koji je u više navrata upozoravao na opasnosti koje dolaze iz Vašingtona, posebno u vezi sa pritiscima i prijetnjama oko Grenlanda. Makron je još 2019. godine NATO opisao kao „moždano mrtav“, čime je tada prvi put ozbiljno uzdrmao jedinstvo saveza.

Podnošenje ove rezolucije mnogi tumače kao signal da se u francuskom političkom vrhu sve otvorenije razmatra scenario strateškog razlaza sa NATO-om, što bi, ukoliko dođe do realizacije, predstavljalo jedan od najvećih potresa u evropskoj bezbjednosnoj arhitekturi nakon Hladnog rata.