NATO u panici zbog Trampovog Grenlanda: Vitaker poziva na smirivanje, EU prijeti odgovorom, Vens udara po Danskoj i Evropi

Foto: Agencije

Dok Vašington pojačava pritisak, saveznici su sve nervozniji, a poruke koje dolaze sa obje strane Atlantika postaju sve oštrije.

Američki ambasador pri NATO-u Metju Vitaker poručio je da članice Alijanse treba da „spuste temperaturu“ kada je riječ o zahtjevima Donalda Trampa u vezi sa Grenlandom i da se fokusiraju na jačanje kolektivne bezbjednosti na Arktiku. On je naglasio da NATO treba da radi na onome što može da kontroliše – bezbjednosti arktičkog regiona, uz učešće SAD, Kanade, Danske i nordijskih saveznika.

Tramp je u više navrata govorio o aneksiji Grenlanda, tvrdeći da je ostrvo od ključnog strateškog značaja za nacionalnu bezbjednost SAD i vojno prisustvo NATO-a na Arktiku. Grenland je do 1953. godine bio danska kolonija, a iako ima autonomiju od 2009, i dalje je dio Kraljevine Danske.

Istovremeno, u Briselu raste zabrinutost. Visoki predstavnik EU za spoljnu politiku i bezbjednost Kaja Kalas izjavila je da Evropa razmatra potencijalni odgovor ukoliko se ispostavi da su prijetnje SAD o preuzimanju Grenlanda stvarne. Kalasova je poručila da su poruke koje dolaze iz Vašingtona „izuzetno zabrinjavajuće“.

Dodatno ulje na vatru dolio je američki potpredsjednik Džej Di Vens, koji je otvoreno kritikovao Dansku i Evropu, tvrdeći da Grenland nije adekvatno zaštićen. Prema njegovim riječima, Evropa i Danska nisu dovoljno ulagale u odbranu tog prostora niti su ozbiljno shvatile Trampove argumente.

Iz Bijele kuće je potvrđeno da američki zvaničnici „aktivno“ razgovaraju o mogućoj ponudi za kupovinu Grenlanda, uz poruku da vojna opcija i dalje nije isključena. Danska je već upozorila da bi takav potez značio kraj NATO saveza, dok su i Kopenhagen i vlasti Grenlanda više puta ponovili da ostrvo nije na prodaju.

Dok Vašington pojačava pritisak, a EU govori o odgovoru, jasno je da pitanje Grenlanda prerasta u jednu od najvećih geopolitičkih kriza unutar zapadnog saveza – sa potencijalnim posljedicama po budućnost NATO-a i bezbjednost Arktika.