Naučni front protiv Trgovske gore: Srpska i BiH jačaju argumente dok Hrvatska ubrzava političke odluke

Foto: centralni portal

Ministar za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Srpske Bojan Vipotnik istakao je da simpozijum okuplja stručnjake iz više oblasti kako bi se naučno, stručno i pravno dokazalo da je Trgovska gora neprihvatljiva za ovakvu vrstu objekta.

Član Ekspertskog tima Nemanja Galić upozorio je da Hrvatska zaobilazi sopstvene zakone i procedure Evropske unije, te da pokušava politički da završi proces star više od 25 godina. Galić naglašava da Hrvatska nema pravo da donese odluku o lokaciji bez sprovođenja procjene uticaja na životnu sredinu uz obavezno učešće BiH i javnosti. On podsjeća da studija uticaja nije ni objavljena:

Predsjednik ANURS-a Dragoljub Mirjanić poručio je da je riječ o regionalnom ekološkom i bezbjednosnom izazovu, te da sa simpozijuma mora biti poslata jasna, naučno utemeljena poruka.

Koordinator Pravnog i ekspertskog tima Borislav Bojić naglašava da u BiH postoji jedinstven stav da je gradnja odlagališta neprihvatljiva:
Bojić upozorava i na mogućnost da bi, pored otpada iz NE „Krško“, u Hrvatsku mogao stizati i institucionalni, pa i otpad iz drugih zemalja EU.

Istovremeno, Hrvatski sabor sutra bi, po hitnom postupku, trebalo da raspravlja o tzv. „Lex Specialis“ kojim se ubrzava izgradnja odlagališta, a glasanje je već u ponedjeljak. Stručnjaci iz Srpske ocjenjuju da Zagreb nastavlja da ignoriše procedure i da faktički "biježi" od međunarodne kontrole.

Na simpozijumu je predstavljen i rad „Elementi ekološkog rasizma u okviru slučaja Trgovska gora“, čiji koautor Mario Crnković iz udruženja „Grin tim“ ističe da slučaj nosi ozbiljne karakteristike strukturnog ekološkog rasizma.

„Ovdje je riječ o političkom nasilju gdje se kroz različite oblike strukturalnog nasilja namjerava radioaktivni otpad pozicionirati na mjesto gdje to definitivno ne bi trebalo biti“, naveo je Crnković.

On dodaje da se rizici sistemski prebacuju na zajednicu koja ima manju političku moć i ograničene resurse, a da se istovremeno ignorišu savremeni ekološki standardi i evropske procedure.

Crnković podsjeća da je BiH sredinom godine pokrenula postupak pred Sekretarijatom ESPO konvencije i da do 15. decembra mora dostaviti svu relevantnu dokumentaciju.

„Nakon toga BiH ima obavezu da reaguje prema Evropskoj komisiji i drugim tijelima zbog kršenja zakona koje Hrvatska sprovodi“, poručio je on.

Simpozijum su organizovali ANURS i Prirodno-matematički fakultet, uz podršku Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Srpske, Ministarstva spoljne trgovine i ekonomskih odnosa u Savjetu ministara i Fonda za zaštitu životne sredine.