Mladost, iskustvo, privatnost: Kakvu poruku premijer Francuske šalje imenovanjem bivšeg dečka za ministra

Foto: Printscreen

Novi ministar spoljnih poslova Francuske Stefan Sežurne započinje svoj posao sa dva neuobičajena detalja koji bi mogli da utiču na njegovu političku karijeru.

Prvo je činjenice da se radi o bivšem, ali možda i sadašnjem dečku predsjednika Vlade Gabrijela Atala što dovodi u pitanje potencijalni sukob interesa, a druga je ta što do sada nije radio u spoljnoj politici, odnosno ministarstvu spoljnih poslova.

Najveća promjena u sastavu nove vlade bila je upravo u Ministarstvu spoljnih poslova, dok je većina istaknutih članova kabineta ostala nepromijenjena. Dolaskom Sežurnea na mjesto Katarin Kolone, žene ne vode više nijedno ključno ministarstvo, iako čine polovinu od 14 članova kabineta.

Prvo što je Stefan Sežurne uradio kao ministar jeste odlazak u Kijev, gdje je izjavio da će Francuska nastaviti da podržava Ukrajinu koliko god bude potrebno, što je na liniji spoljne politike ove evropske zemlje.

Aleksandar Ivković, urednik portala Juropijan vest Balkans (European Western Balkans) ne smatra da je to što Stefan Sežurne nema direktnog iskustva u Ministarstvu spoljnih poslova poseban problem.

„Nekada su ministri spoljnih poslova karijerne diplomate, ali vrlo često nisu, već to bude čisto političko imenovanje. Tako je u slučaju Sežurnea, a tako je, na primer, i u slučaju ministarke spoljnih poslova Njemačke Analene Berbok koja isto nema prethodno diplomatsko iskustvo. Kada pogledate niz britanskih ministara spoljnih poslova pre Dejvida Kamerona, rijetko ko je od njih bio diplomata, već su držali druge političke funkcije“ kaže Ivković za N1.

Iskustvo u Evropskom parlamentu

On podsjeća da je Sežurne bio predsjednik poslaničke grupe “Obnoviti Evropu” (Renew Europe) u Evropskom parlamentu i generalni sekretar vladajuće partije “Renesansa” u Francuskoj, a prije toga je bio politički savjetnik predsjednika Makrona, koji je i sam imao kratko i ograničeno iskustvo u vlasti prije nego što je postao predsjednik.

„Mislim da ima dovoljno relevantnog iskustva, posebno u kontekstu Evropskog parlamenta, gdje je morao da postiže kompromise među liberalnim partijama iz različitih zemalja. Da li će biti uspješan ministar spoljnih poslova je drugo pitanje, koje zavisi od više faktora, ali njegovo prethodno političko iskustvo ne vidim kao problem“.

Veći problem je privatni

Ivković kao veći problem vidi privatni aspekt, odnosno lične veze sa premijerom. Sežurne i Atal nikada nisu javno potvrdili svoj raskid, ali je u svojoj oktobarskoj deklaraciji Visokoj upravi za transparentnost javnog života, koja sakuplja izjave visokih zvaničnika za evidentiranje potencijalnih sukoba interesa, novi premijer izjavio da nema partnera.

„Koliko će činjenica da je bio partner novog premijera uticati na njihov rad na ličnom nivou ne znamo, ali to već zaista nije uobičajeno i ne šalje pozitivnu poruku javnosti na nivou principa, jer ostavlja prostor za sumnju na razne sukobe interesa. Takva imenovanja bi po pravilu trebalo izbjegavati“.

On pretpostavlja da je predsjednik Makron, koji je donio odluku o ovom postavljenju, iako formalno ministre predlaže premijer, „vjerovatno procijenio da i dalje ima više prednosti nego mana u tome da Sežurne pređe na ovu funkciju u kontekstu predstojećih izbora za Evropski parlament u junu, a vidjećemo da li će biti u pravu“.

Nepovezan sa društvom

Ivica Mladenović, glavni urednik srpskog izdanja L mond diplomatik (Le Monde diplomatique) smatra da je kao i premijer i Sežurne, još je jedan iz plejade manje-više mladih političkih anonimusa, rođenih u porodicama s jakim ekonomskim i kulturnim kapitalom, s briljantnim obrazovnim trajektorijama i profesionalnim karijerama van politike, ali bez većeg političkog legitimiteta i potpuno odvojenih od realnih potreba društvene većine koju navodno predstavljaju.

„Oni su pozicije najviše zaslužili time što dolaze iz najbližeg predsjednikovog okruženja. U suštini i premijer i ministar spoljnih poslova, ali i veliki broj drugih ministara, državnih sekretara, i generalno nosilaca vlasti, odraz su novijih političkih procesa u Francuskoj, koja na svim nivoima sve više gubi kredibilitet kao ozbiljna država“.

On kaže da s ovim imenovanjima ti procesi postaju još izraženiji, a slika Francuske u međunarodnoj javnosti postaje prilagođenija njenoj objektivnoj poziciji danas.

„Ona je bazirana na sljedbeništvu, SAD u međunarodnim odnosima; ali i ljudi na pozicijama moći, u unutrašnjim odnosima na svim nivoima. Ranije, da bi neko mogao da pretenduje na ministarsko mjesto, morao je da izgradi ozbiljan politički kredibilitet, da pobjeđuje nekoliko puta na loklnim izborima, da ostvaja poslanička mjesta preko svojih izbornih jedinica, da ima veliki politički kapital unutar sopstvene političke partije“.

Bonapartističke ambicije

Mladenović navodi primer bivšeg predsednika Fransoa Miterana koji je shodno navedenoj logici na najvažnija mesta postavljao svog partijskog suparnika i nekog s kim je uvek bio u konkurentskim odnosima – Mišela Rokara.

„Ista situacija važi za odnose u konzervativnom taboru, recimo između Žaka Širaka i Eduara Baladura, između Nikole Sarkozija i Alena Žipea itd… Danas, da bi zauzimao najviše državne funkcije, važniji je privatan odnos sa predsednikom i njegovom livrejisanom služinčadi. I to je sasvim u skladu sa Makronovim bonapartističkim ambicijama“, zaključio je Mladenović za N1.