SAMIT U REJKJAVIKU: BiH podržala integritet Ukrajine, ali ne i kijevski registar ratne štete

Foto: Agencije

U centru pažnje samita bila je deklaracija o priznanju teritorijalnog integriteta Ukrajine, Gruzije i Moldavije. BiH je podržala deklaraciju, ali je prema instrukciji srpskog člana i predsjedavajuće Predsjedništva Željke Cvijanović, ambasador Misije BiH prenio članicama Savjeta Evrope da Predsjedništvo nema usaglašen stav o podršci Kijevu, odnosno osudi Moskve.

Srbija je o deklaraciji uzdržana, jer je odbijen amandman kojim je tražila da deklaracija sadrži poštovanje teritorijalnog integriteta svih, a ne pojedinih, zemalja članica Savjeta Evrope.

Iako su se članice Savjeta Evrope deklarativno izjašnjavale o priznanju teritorijalnog integriteta Ukrajine, Moldavije i Gruzije, samit u islandskoj prestonici bio je prilika da se odgovornost za sukob u Ukrajini pripiše Rusiji.

– Danas smo ovdje da se suprotstavimo ruskoj agresiji na Ukrajinu. Ruski napadi su napadi protiv svega za šta se zalaže Savjet Evrope – ljudskih prava, demokratije i slobode. Svi smo uz Ukrajinu – rekla je Ursula fon der Lajen.

“To je ismijavanje međunarodnog prava” – tako je srpski član i predsjedavajuća Predsjedništva prije nekoliko dana obrazoložila zašto je odbila da u islandskoj prestonici govori u ime BiH. Ipak, iz Predsjedništva je, kaže, u ime Republike Srpske otišla jasna instrukcija o principijelnom stavu Srpske da se u rusko-ukrajinskom sukobu, ne svrstava ni na jednu stranu.

– Instrukcije su otišle jasno. Stavovi precizirani i prema ambasadoru pri Savjetu Evrope, šefu misije, da Republika Srpska odnosno ja kao član Predsjedništva se ne slažem i ne možete prihvatati određene stvari – navela je Cvijanovićeva.

Da u tročlanom Predsjedništvu nema usaglašenog stava o podršci, odnosno osudi strana u sukobu, tokom obraćanja na Samitu naglasio je bh. ambasador Ivan Orlić. U ime BiH podržao je deklaraciju o priznanju teritorijalnog integriteta Ukrajine, Gruzije i Moldavije.

– Predsjedništvo BiH nema potpuni konsenzus o ovom pitanju, ali pratimo politiku Evropske unije, usljed dobijanja kandidatskog statusa. Podržavamo deklaraciju Samita sa njenim aneksima, u koju je uloženo mnogo truda – rekao je Orlić.

Ovom podrškom predstavnici BiH pri Savjetu Evrope, ponovo su pokazali privrženost zapadnim centrima moći. Podsjećamo, prije nepunih mjesec dana BiH je bila uzdržana o pitanju prijema samoproglašenog Kosova u Savjet Evrope.

Takav stav, prilikom glasanja, zauzela je Tanja Milašinović Martinović, PDP-ov kadar. Time je osporila teritorijalni integritet Srbije, i pored instrukcije Cvijanovićeve da glasa protiv.

Na licemjerstvo članica koje su na sjednici Komiteta ministara podržale pristupanje Prištine Savjetu Evrope, ukazala je na Samitu u Islandu šef misije Srbije Aleksandra Đurović. Ona je naglasila i da je u međuvremenu, zaslugom Njemačke, odbijen i amandman Srbije na deklaraciju, kojim je traženo da se osim teritorijalnog integriteta Ukrajine, Moldavije i Gruzije, traži poštovanje teritorijalnog integriteta svih zemalja članica Savjeta Evrope. Sve to razlog je zašto je Srbija o deklaraciji uzdržana.

– Nespremnost broja članica da zaštiti nepovredivost granica svih, ponavljam, svih članica Saveta Evrope, navodi Srbiju da se uzdrži od usvajanja Deklaracije Saveta Evrope. Srbija poštuje teritorijalni integritet Ukrajine, Gruzije i Moldavije, ali ima obavezu da brani sopstveni teritorijalni integritet i neće se odreći nijednog dela svoje teritorije – istakla je Đurovićeva.

Cvijanovićeva naglašava da sve podržano ili usvojeno u Islandu za Republiku Srpsku nije obavezujuće, jer nije riječ o međunarodnim aktima.

– Pa donesen je Dejtonski sporazum, međunarodni akt, pa ti koji sad donesu deklaracije neće da poštuju ono što je slovo međunarodnog prava, a onda je kobajagi neka deklaracija jaka ili jača. Pa nije, naravno – ističe Cvijanovićeva.

Učesnici samita u Islandu razmatrali su i uspostavljanje registra štete, kojim bi se evidentirala šteta koju je Moskva nanijela Kijevu. Rezoluciju o ovom registru, čije bi sjedište trebalo da bude u Hagu, nisu potpisale Srbija, BiH, Јermenija, Azerbejdžan, Mađarska i Turska, prenosi RTRS.