Zakon o penzijama: Makron donio neočekivanu odluku koja će dodatno zapaliti Francusku

Foto: Agencije

Analitičari očekuju da ovaj potez napravi još veći haos u Francuskoj, nakon nedjelja protesta i štrajkova koji su poremetili javni prevoz.

Inače, danas je gornji dom francuskog parlamenta (Senat) odobrio zakon kojim se povećava starosna granica za penziju sa 62 na 64 godine.

Međutim, u Narodnoj skupštini, donjem i moćnijem domu, stranka Makrona i njeni saveznici imaju tek neznatnu većinu i nije bilo jasno da li imaju dovoljno glasova.

O kakvoj se reformi radi?

Ključna promjena koju predviđa tekst reforme je pomjeranje granice za odlazak u penziju sa 62 na 64 godine od 2030. godine. U većini evropskih zemalja ova granica je već pomjerena, ali Francuzi smatraju da reforma pogađa najugroženije.

Premijerka Elizabet Born ponavlja da je reforma „pravična“, da je njen smisao da se očuva francuski model penzijskog osiguranja koji se zasniva na redistribuciji sredstava. Slično kao u Srbiji, zaposleni u Francuskoj uplaćuju doprinose koji se ulivaju u penzijski fond iz koga se plaćaju penzije. Trend starenja stanovništva koji je snažan u Evropi, kao i potresi na tržištu rada, poremetili su ravnotežu koja je neophodna da bi sistem funkcionisao.

Sve je više penzionera, a sve manje zaposlenih koji plaćaju doprinose. Francuska premijerka govori o neophodnosti da se sistem „uravnoteži“, kako bi se izbjeglo da se penzije finansiraju iz kredita. Većina zaposlenih će, dakle, morati da radi dvije godine duže, ukoliko reforma bude usvojena.

Odlazak u penziju sa 62 godine biće i dalje moguć za invalide i onima sa narušenim zdravljem, među kojima je najviše radnika. Vojska, policija i vatrogasci, kao i medicinske sestre u državnim bolnicama i dalje će imati pravo da se ranije penzionišu. Iz ove reforme izuzeti su i radnici koji rade od svoje 14. ili 16. godine, koji će moći da odu u penziju sa 58 odnosno 60 godina.

Starosna granica za odlazak u penziju ostaje 67 godina. Puna penzija se ostvaruje pod uslovom da se doprinos plaća dovoljno dugo. Druga važna mjera u reformi penzionog sistema odnosi se upravo na dužinu plaćanja doprinosa – sa 42 na 43 godine – koja treba da stupi na snagu 2027, a ne 2035. kako je ranije predviđeno.

Protesti, sukobi i paralisani gradovi

Nakon objave vlade o penzionoj reformi, širom Francuske buknuli su protesti. Na hiljade ljudi marširalo je brojnim gradovima u Francuskoj, dok je najveći broj njih zabiležen u Parizu.

Više puta došlo je do sukoba sa policijom, koja je na demonstrante bacala suzavce, a oni su odgovarali paljenjem kanti i dijelova grada.

Kasnije, zaposleni u gradskoj komunalnoj službi za čistoću i odnošenje otpada u Parizu počeli su štrajk, nezdovojlni najavljenim reformama penzionog sistema, a u javnosti je počeo strah zbog gomilanja smeća i masovne pojave pacova na pariskim uilicama.

U većem dijelu Pariza smeće se više uopšte ne sakuplja i skoro 5.000 tona otpada nagomilalo se na ulicama, što nervira građane, trgovce i turiste, ali za sada se ne nazire mogućnost da se kriza prevaziđe.