Božić - najradosniji hrišćanski praznik

Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici po julijanskom kalendaru 7. januara proslavljaju najradosniji hriščanski praznik Božić- rođenje Isusa Hrista. Pretpraznična atmosfera se osjeća mnogo prije i već uveliko počinje početkom Božićnog posta koji traje 40 dana i završava se na Badnji dan. Praznik se slavi u krugu porodice sa najmilijima pa se tom prazniku vesele ne samo djeca nego i odrasli.

Foto: Centralni Portal

Badnji dan

Dan uoči Božića, 6. januar, zove se Badnji dan, a naziv je dobio po badnjaku koji se taj dan siječe i pali. Po narodnom vjerovanju, unošenjem badnjaka u kuću prinosi se žrtva Isusu Hristu, a unošenjem slame unosi se i božiji blagoslov. Sa Badnjim danom već počinje božićno slavlje. Žene spremaju kolače, torte i polako pripremaju trpezu za najradosniji hrišćanski praznik Božić.

Na taj dan se ništa ne smije iznositi iz kuće i trebalo bi da se vrate svi dugovi i sve pozajmljene stvari.

Badnje veče

Najviše običaja se vezuje za Badnju veče kada se ide u crkvu i održava liturgija, a poslije toga se pali badnjak što predstavlja simbol plamena ljubavi i vjere koja je ogrijala pećinu u kojoj je rođen Isus Hrist.

Kada padne mrak u kuću se unosi badnjak, a zatim slama i odnosi ispod stola gdje će biti večera. Po običaju, domaćica uz slamu stavlja bombone, orahe i slatkiše i "kvokće", a djeca traže slatkiše po slami i "pijuču" kao pilići. Prema pravoslavnom vjerovanju, slama simbolizuje slamu na kojoj je rođen Isus Hrist.

Božić

Na Božić ujutro, prije svitanja, zvone sva zvona na pravoslavnim crkvama, puca se iz pušaka i prangija i najavljuje dolazak najradosnijeg praznika Božića. Ukućani odlaze na jutarnje bogosluženje i pričešćuju se, te poslije službe uzimaju naforu. Prije pečenice se po običaju pojede jabuka, med i sir, a poslije toga konzumira se bogata trpeza koju su domačice spremile.

Prvi gost koji dolazi na Božić ujutro zove se položajnik i domaćin ga daruje poklonima. Prema vjerovanju položajnik simbolično predstavlja mudrace koji su pratili zvijezdu sa Istoka i došli novorođenom Hristu na poklonjenje.

Česnica

Djeca se posebno raduju hljebu u kom se nalazi novčić, poznat po imenu česnica. Domačice česnicu spremaju prije svitanja, a po narodnom vjerovanju ko pronađe novčić u česnici biće srećan tokom cijele godine. Kada se završi lomljenje česnice ukućani jedni drugima čestitaju praznik uz riječi „Hristos se rodi“ i otpozdravljaju sa „Vaistinu se rodi“.